Kapat

Yumurtalık Kisti Nedir? Nelere Sebep Olur?

Yumurtalık Kisti Nedir Nelere Sebep Olur

Yumurtalık kisti, ergenliğe erişen ve doğurganlığın sürdüğü yıllar boyunca kadınların yakalanma riskinin bulunduğu bir rahatsızlıktır. Kadın sağlığı düşünüldüğünde ilk akla gelen ve sıklıkla çoğu kadında gözlenebilecek bir durumdur. Bazı yumurtalık kistleri hiç belirti göstermeyecek şekilde var olur ve belirli periyotlarda tekrar kaybolabilirler. Normal şartlarda yumurtalıkların ergenlik başlangıcından menopoz dönemi ile doğurganlığın bitişine kadar geçen sürede görevleri yumurtalık kisti oluşumunu engellemektir.

Rahimde bulunan, içi su dolu kesecikler kist olarak adlandırılmaktadır. Çevresi zar yapıda kist duvarı ile kaplıdır. Yumurtalıkta oluşan kistlerin büyük çoğunluğu zararsız olsa da, zararlı olanları da bulunduğundan mutlaka doktor kontrolünden geçmek gerekir. Genellikle iyi huylu olarak bilinen yumurtalıkta oluşan kist çeşitleri, over kisti olarak bilinir. Yumurtalık kisti belirtileri göstermeyen kistler, sıklıkla doktor kontrolü esnasında fark edilerek varlığını belli eder.

Yumurtalık Kisti Neden Oluşur?

Kadınlarda yumurtalık, regl döngüsü içinde yapısal olarak yumurtalık kisti geliştirir. Reglin bittiği ilk gün itibari ile yumurtalıklarda bulunan yumurta hücrelerinden sadece biri büyür ve kist şeklini alır. Bu kist “folikül” olarak adlandırılır. Regl döngüsünün ortalarında ise bu kist patlar ve içinde yer alan yumurta hücresi tüplere gönderilir. Regl başlamadan önce bazı kadınlarda kasık ağrısı ve hafif lekelenmeler görülebilir, bu korkulacak bir şey değil aksine regl sürecinin doğru işlediğinin bir göstergesidir. Bu belirtilerin olduğu günlerde yaşanan birlikteliklerde hamile kalma ihtimali çok yüksektir.

Yumurtalık Kisti Belirtileri Nelerdir?

Yumurtalık kisti, genellikle belirti göstermez. Bazı durumlarda ise karnın alt bölgelerinde oluşan ağrılar “yumurtalık ağrısı” olarak adlandırılır ve kist belirtisi olabilir. Fakat yumurtalıklar hissi olan organlar değildir bu yüzden yumurtalık ağrısı tabiri bilimsel geçerliliği olmayan bir terimdir. Kistler çok fazla fiziksel belirti göstermeyen rahatsızlıklardan olduğu için düzenli olarak jinekolog kontrolüne gitmekte fayda vardır.

Yumurtalık kisti belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

  1. Ağrılı görülen adet
  2. Kasıklarda oluşan ağrılar
  3. Adet görmemek veya düzensiz adet görmek
  4. Karın çevresinde şişlik
  5. İlişki esnasında ağrılanma
  6. İdrar ve bağırsaklarda şikayetlenme
  7. Göğüs şişkinliği
  8. Normalden fazla kilo alma
  9. Kusma ve bulantı durumu
  10. İstenildiği halde gebe kalamama
  11. Normalden fazla tüylenme
Genital Bölgede Sivilce Tedavisi

Bu belirtileri görülmesi ve özellikle birkaç defa tekrarlaması üzerine kesinlikle özel kontrole gidilmelidir.

Yumurtalık Kisti Çeşitleri

  • Folikül Kistler

Kadınlarda 20-50 yaş aralığında en sık görülen kist tipidir. Gelişen yumurtanın çatlamaması üzerine büyümeye devam etmesiyle oluşur. Kenarları sınırlı, gergin yapıya sahip ve içerisinde berrak sıvı barındıran kistlerdir. Ultrason kontrolünde siyah olarak görülürler. Belirti göstermez ve büyüklüğü genellikle 5 cm’i geçmeyecek kadar küçük çapta oluşurlar.

Bu kist çeşidi kendiliğinden veyahut da doğum kontrol haplarından 2-3 kutu kullanılması ile kaybolur. Tedaviye yanıt vermeyen ve aksine büyümeye devam eden kistlere cerrahi müdahale gerekebilir, kist ameliyatı ile tedavi edilebilir.

  • Hemorajik Kist/ Korpus Luteum

Yumurtlama sonucu oluşan foliküllerin değişikliğe uğraması ile kistler “korpus luteum” adını alarak hormon üretmeye başlar. Bu yapıda aşırı büyüme olmasıyla ya da folikülün içine kanamasıyla ortaya çıkar. Folikül kistlerine oranla daha büyük ve ağrı yapan kistlerdir. Doğum kontrol ilaçları ile ya da kendiliğinden küçülme gösterebilirler. Hormon salgılamaları yüzünden regl döngüsünün bozulmasına sebep olabilirler. Çok nadir de olsa kist patlaması ya da kistin kendi çevresinde dönmesiyle kan dolaşımını sekteye uğratması nedeniyle kanama ve şiddetli ağrılar oluşabilir ve ameliyata varan bir süreci başlatabilir.

  • Çikolata Kisti (Endometrioma)

Rahmin iç kısmında yer alan endometriyum dokusunun yumurtalık üzerine yerleşip çoğalmasıyla oluşur. Zamanla kendi içine kanayarak koyu kahverengi bir rengi olan kist haline dönüşür. Renginden dolayı çikolata kisti olarak adlandırılır. Ağrılı regl döngüleri, hamile kalamama, ilişki esnasında artan ağrılar ve kasık ağrıları ile kendini gösterir.

Yumurtalık Kisti Tedavisi

Yumurtalık kisti tedavisi; kistin boyutuna, ultrasondaki görüntüsüne, iyi veya kötü huylu olması şüphesine göre belirlenecek bir süreçle başlar. İlaç tedavilerine yanıt vermeyen kistlerin ameliyat ile alınmasıyla sorun giderilir.

  • Laparoskopi

Yumurtalık kisti tedavisi için ilk tercih edilen yöntemdir, kapalı ameliyat anlamına gelmektedir. Kanser ihtimali olmayan ve çok büyük boyutlarda olmayan kistlerde her zaman tercih bu ameliyat yönteminden yanadır. Diğer ameliyat yöntemine göre daha az ağrı yaratan ve iyileşme sürecinin daha hızlı olduğu tedavi yöntemidir. Vücutta küçük izler dışında estetiksel belirtiler bırakmaz.

  • Laparotomi

Günümüzde tercih edilmeyen tedavi çeşididir. Fakat kötü huylu olması ihtimali bulunan ve boyutu büyük olan kistlerde zorunlu tedavi yöntemidir. Gerekli görülen zamanlarda ameliyat anında yumurtalığın vücuttan alınması gerekebilir.

Bir cevap yazın